Kaliforniya Çevre Sağlığı Tehlike Değerlendirme Ofisi (Office of Environmental Health Hazard Assessment – OEHHA), Atrazine herbisitinin Proposition 65 kapsamında kansere neden olduğu bilinen kimyasallar listesine eklenmesini önerdi. 9 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan duyuru, Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı’nın (International Agency for Research on Cancer – IARC) Atrazin’e ilişkin kanserojenlik değerlendirmesine dayanıyor.
Atrazine, 15 Temmuz 2016 tarihinden bu yana Proposition 65 kapsamında gelişimsel toksisite ve kadın üreme sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle listelenmiş durumda. Yeni teklif ise mevcut sınıflandırmaya kanserojenlik gerekçesinin eklenmesini amaçlıyor.
OEHHA, Atrazin’in kanserojen olarak listelenmesine ilişkin yasal kriterleri karşıladığını belirterek kamuoyu görüş sürecini başlattı. Görüş bildirme için son tarih 9 Kasım 2026 olarak açıklandı.
Önerilen düzenleme, Atrazine içeren ürünlerin üreticileri, ithalatçıları, distribütörleri ve Kaliforniya pazarında faaliyet gösteren işletmeler açısından kimyasal maruziyet, ürün etiketleme ve tedarik zinciri uyumu bakımından önem taşıyor.
Atrazine Nedir ve Nerelerde Kullanılır?
Atrazine (CAS No. 1912-24-9), tarımsal üretimde yabancı ot kontrolü amacıyla kullanılan triazin grubuna ait bir herbisit etken maddesidir.
Özellikle mısır, şeker kamışı ve bazı diğer tarımsal ürünlerin yetiştirilmesinde geniş yapraklı yabancı otlar ile belirli çimensi yabancı otların kontrolünde kullanılmaktadır.
Atrazine’in yaygın tarımsal kullanımı, çevresel ortamlarda bulunabilmesi ve su kaynaklarına taşınma potansiyeli, kimyasalın insan sağlığı ve çevre üzerindeki etkilerine yönelik düzenleyici değerlendirmelerin önemini artırmaktadır.
Atrazine’e ilişkin değerlendirmelerde özellikle şu konular öne çıkıyor:
-
- Tarımsal uygulamalar sonucunda oluşabilecek mesleki maruziyet.
-
- Yüzey ve yeraltı sularına taşınma potansiyeli.
-
- Çevresel kalıcılık ve bozunma ürünleri.
-
- Üreme sistemi üzerindeki olası etkiler.
-
- Kanserojenlik açısından bilimsel kanıtlar.
Bu özellikler, Atrazine’in hem pestisit düzenlemeleri hem de kimyasal güvenlilik mevzuatı kapsamında değerlendirilmesini gerektiriyor.
OEHHA, Atrazine İçin Neden Kanserojen Sınıflandırması Öneriyor?
OEHHA’nın 9 Ekim 2026 tarihli bildirimi, Atrazine’in Proposition 65 kapsamında kanserojen madde olarak listelenmesine ilişkin yasal süreci başlatıyor.
Teklifin temel dayanağı, IARC tarafından gerçekleştirilen kanserojenlik değerlendirmesidir.
IARC, Atrazine’i Grup 2A – İnsanlar için muhtemelen kanserojen (Probably Carcinogenic to Humans) olarak sınıflandırmıştır.
Bu sınıflandırma, bir kimyasalın kanser oluşturma tehlikesine ilişkin bilimsel kanıtların değerlendirilmesine dayanır.
Grup 2A sınıflandırması, maddenin her maruziyet koşulunda kesin olarak kansere neden olacağı veya belirli bir maruziyet seviyesinde kanser riskinin ne kadar olduğu anlamına gelmez.
IARC değerlendirmeleri tehlike tanımlamasına odaklanırken, belirli kullanım ve maruziyet koşullarındaki risk ayrıca değerlendirilir.
IARC’nin Grup 2A Sınıflandırması Ne Anlama Geliyor?
IARC tarafından kullanılan Grup 2A sınıflandırması, bir maddenin insanlar için muhtemelen kanserojen olduğunu ifade eder.
Bu sınıflandırma, insan çalışmaları, deney hayvanlarından elde edilen bulgular ve kanser oluşum mekanizmalarına ilişkin bilimsel verilerin değerlendirilmesiyle belirlenir.
Atrazine’e ilişkin değerlendirmede, insanlarda kanserojenliğe yönelik sınırlı kanıtların yanında deney hayvanlarında yeterli kanıtlar ve mekanistik bulgular dikkate alınmıştır.
OEHHA’nın yeni listeleme önerisi, söz konusu bilimsel sınıflandırmanın Kaliforniya Proposition 65 mevzuatı kapsamında değerlendirilmesine dayanıyor.
Atrazine Halihazırda Proposition 65 Listesinde mi?
Evet. Atrazine, Kaliforniya Proposition 65 kapsamında 15 Temmuz 2016 tarihinde üreme toksisitesine ilişkin gerekçelerle listelenmiştir.
Mevcut listeleme aşağıdaki etkileri kapsamaktadır:
-
- Gelişimsel toksisite (Developmental Toxicity).
-
- Kadın üreme sistemi üzerindeki toksik etkiler (Female Reproductive Toxicity).
9 Ekim 2026 tarihli yeni teklif, bu sınıflandırmaları kaldırmıyor veya bunların yerine geçmiyor.
OEHHA, Atrazine için mevcut listelemeye kanserojenlik gerekçesinin eklenmesini öneriyor.
Bu ayrım, Atrazine’e ilişkin mevcut Proposition 65 yükümlülüklerini değerlendiren işletmeler açısından önem taşıyor. Kanserojenlik nedeniyle yapılacak yeni bir listeleme, mevcut üreme toksisitesi kapsamındaki yükümlülüklere ek düzenleyici sonuçlar doğurabilir.
Proposition 65 Nedir ve Şirketlere Hangi Yükümlülükleri Getirir?
California Proposition 65, resmî adıyla Safe Drinking Water and Toxic Enforcement Act of 1986, Kaliforniya’da kansere, doğum kusurlarına veya diğer üreme sistemi zararlarına neden olduğu bilinen kimyasallara yönelik uyarı ve içme suyu koruma yükümlülüklerini düzenler.
Proposition 65 kapsamında iki temel mekanizma bulunur.
1. Kimyasal Maruziyete İlişkin Uyarı Yükümlülüğü
Kaliforniya’da faaliyet gösteren ve kişilerin listelenmiş kimyasallara bilerek ve kasıtlı olarak maruz kalmasına neden olan işletmelerin, ilgili muafiyetler veya risk temelli istisnalar geçerli değilse açık ve makul uyarılar sunması gerekebilir.
Bu uyarılar, maruziyetin niteliğine göre ürün etiketleri, iş yerleri, satış noktaları veya diğer uygun iletişim kanalları üzerinden gerçekleştirilebilir.
Uyarı gerekliliği yalnızca kimyasalın bir üründe bulunmasına bağlı değildir. İlgili maruziyet koşulları ve uygulanabilir muafiyetler de dikkate alınmalıdır.
2. İçme Suyu Kaynaklarının Korunması
Proposition 65, listelenmiş kimyasalların içme suyu kaynaklarına bilerek deşarj edilmesini veya salınmasını belirli koşullar altında yasaklar.
Bu yükümlülük, kimyasalların su kaynaklarına ulaşmasını önlemeye yönelik düzenleyici koruma mekanizmalarından biridir.
İşletmelerin mevcut ve gelecekteki yükümlülükleri, kimyasalın listeleme statüsü ve faaliyetlerin niteliği doğrultusunda değerlendirilmelidir.
Atrazine İçin Kamuoyu Görüş Süreci Ne Zaman Sona Erecek?
OEHHA, Atrazine’in kanserojen olarak listelenmesine ilişkin kamuoyu görüş sürecini 9 Ekim – 9 Kasım 2026 tarihleri arasında yürütüyor.
Kamuoyu görüşleri 9 Kasım 2026 tarihine kadar OEHHA’ya iletilebilecek.
Ancak bu süreçte değerlendirilecek görüşlerin kapsamı sınırlı tutuluyor.
Hangi Görüşler Değerlendirilecek?
OEHHA, teklifin Labor Code Listing Mechanism olarak bilinen listeleme mekanizması kapsamında yürütüldüğünü belirtiyor.
Bu mekanizmada kamuoyu görüşleri, IARC’nin ilgili kimyasalı insanlar veya hayvanlar için kanserojen olarak yeterli biçimde tanımlayıp tanımlamadığına ilişkin yasal kriterlerle sınırlıdır.
IARC’nin değerlendirdiği bilimsel çalışmaların kanıt ağırlığını veya niteliğini yeniden tartışmayı amaçlayan görüşler, bu listeleme mekanizmasının kapsamı dışında tutulmaktadır.
Bu nedenle kamuoyu görüş süreci, Atrazine’e ilişkin bütün bilimsel kanıtların yeniden değerlendirilmesi anlamına gelmiyor.
Atrazine’in Kanserojen Olarak Listelenmesi Şirketleri Nasıl Etkileyebilir?
Atrazine’in Proposition 65 listesine kanserojenlik gerekçesiyle eklenmesi halinde, Kaliforniya’da faaliyet gösteren veya bu pazara ürün sunan şirketler için mevcut uyum süreçlerinin gözden geçirilmesi gerekebilir.
Proposition 65 Kanser Uyarıları
Kanserojenlik nedeniyle gerçekleşecek resmî listelemenin ardından, ilgili kanser maruziyetlerine ilişkin uyarı gereklilikleri genel olarak listeleme tarihinden 12 ay sonra uygulanır.
Bu yükümlülük, maruziyetin niteliğine, geçerli muafiyetlere ve ilgili risk değerlendirmelerine bağlıdır.
Uygun durumlarda firmaların ürün etiketlerini, iş yeri uyarılarını veya diğer tehlike iletişimi araçlarını güncellemeleri gerekebilir.
Atrazine’in üreme toksisitesi nedeniyle hâlihazırda listelenmiş olması sebebiyle mevcut yükümlülükler ayrıca dikkate alınmalıdır.
İçme Suyu Kaynaklarına Deşarj Kısıtlamaları
Proposition 65 kapsamında yeni listelenen kimyasallar için içme suyu kaynaklarına deşarj yasağı genel olarak listeleme tarihinden 20 ay sonra uygulanır.
Ancak Atrazine’in 2016 yılından beri üreme toksisitesi nedeniyle listelenmiş olması, mevcut içme suyu koruma yükümlülüklerinin ayrıca değerlendirilmesini gerektirir.
Dolayısıyla olası yeni kanserojenlik listelemesi, Atrazine’e ilişkin tüm içme suyu yükümlülüklerinin ilk kez başlayacağı şeklinde yorumlanmamalıdır.
Proposition 65 Güvenli Liman Seviyeleri Ne Anlama Geliyor?
Proposition 65 kapsamında belirli kimyasallar için maruziyet değerlendirmesinde kullanılabilen güvenli liman seviyeleri (Safe Harbor Levels) bulunur.
Kanserojen maddeler için No Significant Risk Level (NSRL), üreme toksisitesine neden olan maddeler için ise Maximum Allowable Dose Level (MADL) kavramları kullanılmaktadır.
Bununla birlikte her listelenmiş kimyasal için OEHHA tarafından belirlenmiş bir güvenli liman seviyesi bulunmayabilir.
Ayrıca belirlenmiş bir güvenli liman seviyesinin bulunmaması, her maruziyetin otomatik olarak uyarı gerektirdiği anlamına gelmez.
İşletmeler, ilgili mevzuat çerçevesinde maruziyet düzeylerini ve risk temelli istisnaları uygun şekilde değerlendirmelidir.
Atrazine için olası yeni kanserojenlik sınıflandırmasının etkileri incelenirken mevcut üreme toksisitesi listelemesiyle ilişkili yükümlülükler ve kanser riskine ilişkin değerlendirmeler ayrı ayrı ele alınmalıdır.
Kaliforniya Pazarında Faaliyet Gösteren Şirketler Nasıl Hazırlanmalı?
OEHHA’nın yeni teklifinin ilerlemesi, Atrazine içeren ürünlerle veya Atrazin maruziyeti oluşturabilecek faaliyetlerle ilişkili işletmeler açısından uyum hazırlıklarının önemini artırıyor.
Firmalar aşağıdaki çalışmaları değerlendirebilir:
-
- Kimyasal madde envanterinin incelenmesi: Atrazine içeren ürünlerin, hammaddelerin ve ilgili proseslerin belirlenmesi.
-
- Mevcut Proposition 65 statüsünün kontrol edilmesi: Atrazine’in 2016 yılından beri geçerli olan üreme toksisitesi listelemesinin dikkate alınması.
-
- Maruziyet senaryolarının değerlendirilmesi: Çalışanların, tüketicilerin ve diğer ilgili grupların Atrazine’e maruz kalabileceği koşulların incelenmesi.
-
- Ürün etiketlerinin ve uyarıların gözden geçirilmesi: Mevcut Proposition 65 uyarılarının olası kanserojenlik listelemesi açısından değerlendirilmesi.
-
- İçme suyu koruma önlemlerinin incelenmesi: Kimyasal salımların ve atık su yönetimi süreçlerinin kontrol edilmesi.
-
- Tedarik zinciri iletişiminin güçlendirilmesi: Üreticiler, ithalatçılar ve distribütörler arasında güncel mevzuat bilgilerinin paylaşılması.
-
- OEHHA kararlarının takip edilmesi: Kamuoyu görüş süreci ve olası resmî listeleme kararının izlenmesi.
Bu çalışmalar, firmaların mevcut yasal yükümlülüklerini değerlendirmesine ve olası yeni düzenleyici gerekliliklere hazırlık yapmasına yardımcı olabilir.
Atrazine’in Proposition 65 Kapsamında Listelenmesi Kullanımının Yasaklanması Anlamına Gelir mi?
Proposition 65 kapsamında bir kimyasalın listelenmesi, söz konusu kimyasalın Kaliforniya’da her koşulda kullanımının veya satışının otomatik olarak yasaklanması anlamına gelmez.
Düzenleme temel olarak belirli kimyasal maruziyetlerine ilişkin uyarılar ve içme suyu kaynaklarının korunmasına yönelik yükümlülükler getirir.
Atrazine gibi pestisit etken maddeleri, Proposition 65 dışında farklı federal ve eyalet düzeyindeki pestisit mevzuatı kapsamında da düzenlenmektedir.
Bu nedenle şirketlerin Atrazine’in kullanımına, satışına ve piyasaya arzına ilişkin yükümlülükleri ilgili diğer düzenlemelerle birlikte değerlendirmeleri önem taşımaktadır.
Atrazine İçin Yeni Kanserojen Sınıflandırması Proposition 65 Uyumunu Nasıl Etkileyebilir?
Kaliforniya OEHHA’nın 9 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı teklif, Atrazine’in mevcut Proposition 65 listelemesine kanserojenlik gerekçesinin eklenmesini amaçlıyor.
IARC’nin Grup 2A sınıflandırmasına dayanan bu gelişme, kimyasalın insan sağlığına yönelik tehlike özelliklerinin Kaliforniya mevzuatında daha kapsamlı biçimde ele alınmasına yönelik önemli bir adım.
Atrazine hâlihazırda gelişimsel toksisite ve kadın üreme sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle Proposition 65 listesinde bulunuyor. Olası yeni kanserojenlik listelemesi, mevcut yükümlülüklere ek değerlendirmeler gerektirebilir.
Kaliforniya’da faaliyet gösteren veya bu pazara ürün sunan şirketlerin, Atrazine içeren ürünlerini, mevcut maruziyet değerlendirmelerini, uyarı uygulamalarını ve tedarik zinciri süreçlerini gözden geçirerek OEHHA’nın nihai kararını takip etmeleri önem taşıyor.
Kamuoyu görüş süreci 9 Kasım 2026 tarihinde sona erecek olup teklif henüz yeni kanserojenlik gerekçesiyle kesinleşmiş bir listeleme değildir.