Avrupa Birliği’nde (AB), kozmetik ürünlerde perfloroheksanoik asit (PFHxA), tuzları ve PFHxA ile ilişkili maddelerin kullanımına yönelik yeni REACH kısıtlaması 10 Ekim 2026 tarihinde uygulanmaya başladı.
19 Eylül 2024 tarihli Komisyon Tüzüğü (AB) 2024/2462 ile getirilen düzenleme, REACH Tüzüğü’nün Ek XVII bölümüne eklenen 79 numaralı kısıtlama kapsamında belirli PFAS maddelerinin kozmetik ürünlerde bulunabileceği konsantrasyonları sınırlandırıyor.
Yeni kurallara göre kozmetik ürünlerde, homojen materyalde ölçülen konsantrasyonların:
- PFHxA ve tuzlarının toplamı için 25 ppb’ye eşit veya üzerinde,
- PFHxA ile ilişkili maddelerin toplamı için 1.000 ppb’ye eşit veya üzerinde
olması durumunda, ilgili ürünlerin piyasaya arz edilmesi veya kullanılması kısıtlama kapsamına giriyor.
Düzenleme, kozmetik üreticileri, ithalatçıları, ham madde tedarikçileri ve Avrupa Birliği pazarında faaliyet gösteren sorumlu kişiler açısından ürün formülasyonlarının ve kimyasal içeriklerin gözden geçirilmesini gerektiriyor.
PFHxA kısıtlaması, AB’nin per- ve polifloroalkil maddelere (PFAS) yönelik daha geniş düzenleyici yaklaşımının önemli bir parçasını oluşturuyor.
PFHxA Nedir ve PFAS Maddeleriyle İlişkisi Nedir?
Perfloroheksanoik asit (Perfluorohexanoic Acid – PFHxA, CAS No. 307-24-4), per- ve polifloroalkil maddeler (PFAS) grubuna dahil olan perflorlu bir karboksilik asittir.
PFAS, karbon-flor bağları içeren ve farklı endüstriyel uygulamalarda kullanılan geniş bir kimyasal madde grubudur.
Bu maddeler, kimyasal yapılarına bağlı olarak suya, yağa veya çeşitli çevresel koşullara karşı dayanıklılık gibi özellikler gösterebilir.
Bununla birlikte birçok PFAS maddesi, çevrede yüksek kalıcılık göstermesi ve bazı maddelerin uzun mesafelere taşınabilmesi nedeniyle insan sağlığı ve çevre açısından düzenleyici incelemelere konu olmaktadır.
PFHxA’nın önem taşıyan özellikleri arasında:
- Çevrede yüksek kalıcılık göstermesi,
- Su ortamlarında hareketlilik potansiyeli,
- Bazı PFAS öncü maddelerinin bozunmasıyla oluşabilmesi,
- Yüzey ve yeraltı sularına taşınabilmesi,
- Çevresel maruziyetin uzun vadede devam edebilmesi
bulunmaktadır.
Bu özellikler, PFHxA ve ilişkili maddelerin belirli kullanım alanlarında sınırlandırılmasının temel gerekçeleri arasında yer almaktadır.
Kozmetik Ürünlerde PFHxA İçin Yeni REACH Limitleri Nelerdir?
REACH Ek XVII’nin 79 numaralı kısıtlama maddesi, PFHxA, tuzları ve PFHxA ile ilişkili maddeler için iki farklı konsantrasyon eşiği belirliyor.
| Madde grubu | Kısıtlama eşiği | Yüzde karşılığı |
| PFHxA ve tuzlarının toplamı | 25 ppb | %0,0000025 |
| PFHxA ile ilişkili maddelerin toplamı | 1.000 ppb | %0,0001 |
Bu limitler, homojen materyalde ölçülen konsantrasyonlar için geçerlidir.
Konsantrasyonun ilgili eşiğe eşit olması da kısıtlama kapsamına girdiğinden, uygunluğun değerlendirilmesinde yalnızca eşik değerlerin aşılmadığının değil, bu değerlere ulaşılıp ulaşılmadığının da dikkate alınması gerekir.
25 ppb ve 1.000 ppb Ne Anlama Geliyor?
Parts per billion (ppb), bir maddenin çok düşük konsantrasyonlarını ifade etmek için kullanılan ölçü birimidir.
Kütle esaslı değerlendirmede:
- 25 ppb, 1 kilogram homojen materyalde 25 mikrograma karşılık gelir.
- 1.000 ppb, 1 kilogram homojen materyalde 1.000 mikrograma (1 miligram) karşılık gelir.
Bu seviyeler oldukça düşük olduğundan, kimyasal uygunluk değerlendirmelerinde kullanılan analiz yöntemlerinin yeterli duyarlılığa sahip olması önemlidir.
PFHxA ile İlişkili Maddeler Nelerdir?
PFHxA ile ilişkili maddeler (PFHxA-related substances), kimyasal yapıları itibarıyla PFHxA’ya dönüşme veya bozunma sonucunda PFHxA oluşturma potansiyeline sahip maddeler olarak tanımlanmaktadır.
REACH Ek XVII’nin 79 numaralı maddesinde bu kapsam, belirli perflorlu yapısal gruplar üzerinden açıklanmaktadır.
Tanım genel olarak aşağıdaki yapılara sahip maddeleri içerir:
- Başka bir karbon atomuna doğrudan bağlı doğrusal veya dallanmış perfloropentil grubu (C₅F₁₁–).
- Doğrusal veya dallanmış perfloroheksil grubu (C₆F₁₃–).
Bununla birlikte düzenlemede belirli kimyasal yapılar için açık istisnalar bulunmaktadır.
Örneğin, C₆F₁₄ ve mevzuatta özel olarak tanımlanan bazı florlu bileşikler kapsam dışında tutulmuştur.
Dolayısıyla yalnızca bir kimyasalın belirli bir perflorlu grup içermesi, otomatik olarak PFHxA kısıtlamasına tabi olduğunu göstermez.
Bir maddenin kısıtlama kapsamına girip girmediği, kimyasal yapısı ve REACH Ek XVII’de belirtilen tanım ve istisnalar birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.
PFHxA Kısıtlaması Hangi Kozmetik Ürünleri Kapsıyor?
Komisyon Tüzüğü (AB) 2024/2462, kozmetik ürünler açısından belirli bir ürün kategorisiyle sınırlı olmayan bir kısıtlama getiriyor.
Düzenleme, Regulation (EC) No 1223/2009 kapsamında kozmetik ürün olarak tanımlanan ürünlere uygulanıyor.
Bu nedenle aşağıdaki ürün grupları, ilgili maddeleri içermeleri halinde kısıtlama açısından değerlendirilmelidir:
- Yüz ve vücut bakım ürünleri.
- Nemlendirici kremler ve losyonlar.
- Fondöten, pudra ve diğer makyaj ürünleri.
- Ruj ve dudak bakım ürünleri.
- Maskara ve göz çevresi kozmetik ürünleri.
- Güneş koruyucu kozmetik ürünler.
- Saç bakım ve şekillendirme ürünleri.
- Diğer kozmetik formülasyonlar.
Bu ürün gruplarının tamamında PFHxA bulunduğu varsayılmamalıdır. Kısıtlamanın uygulanabilirliği, ürünün gerçek bileşimine ve ilgili maddelerin konsantrasyonlarına bağlıdır.
Kasıtlı Kullanım Dışındaki PFHxA Varlığı da Önemli mi?
Evet. Yeni REACH kısıtlaması yalnızca formülasyona bilinçli olarak eklenen PFHxA maddeleriyle sınırlı değildir.
Ham maddelerden, üretim süreçlerinden veya ilgili diğer kaynaklardan gelen PFHxA ve ilişkili maddelerin varlığı da değerlendirilmelidir.
Bu nedenle kozmetik firmalarının yalnızca ürün bileşen listelerini incelemeleri yeterli olmayabilir.
Özellikle kimyasal bileşim bilgileri, tedarikçi dokümantasyonu ve gerekli durumlarda analitik test sonuçlarının birlikte değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
10 Ekim 2026 Öncesinde Piyasaya Arz Edilen Kozmetik Ürünler Ne Olacak?
REACH Ek XVII’nin 79 numaralı maddesi, geçiş dönemine ilişkin belirli bir istisna öngörüyor.
Buna göre, 10 Ekim 2026 tarihinden önce piyasaya arz edilmiş eşya ve karışımlar, ilgili kısıtlama hükmündeki geçiş istisnasından yararlanabilir.
Bu istisna, kozmetik ürünler açısından da ürünün ilgili mevzuat kapsamındaki piyasaya arz durumu dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Ancak yalnızca bir ürünün 10 Ekim 2026’dan önce üretilmiş olması, otomatik olarak geçiş istisnasından yararlanabileceği anlamına gelmez.
Ayrıca diğer geçerli AB veya ulusal düzenlemeler nedeniyle ürüne ilişkin farklı yükümlülükler söz konusu olabilir.
Bu nedenle kozmetik üreticileri ve distribütörlerin mevcut stoklarını değerlendirirken:
- Ürünün ilk piyasaya arz tarihini,
- İlgili sevkiyat ve dağıtım kayıtlarını,
- Ürünün gerçek kimyasal bileşimini,
- Diğer uygulanabilir kısıtlamaları
birlikte incelemesi önemlidir.
Kozmetik Ürünlerde PFHxA Neden REACH Kapsamında Kısıtlanıyor?
PFHxA ve ilişkili maddelere yönelik kısıtlamanın temelinde, çevrede kalıcılık ve yayılım potansiyeliyle ilişkili endişeler bulunmaktadır.
PFHxA, su ortamlarında hareketlilik gösterebilir ve çevrede uzun süre varlığını sürdürebilir.
Bu özellikler, kimyasalın farklı çevresel ortamlara taşınmasına ve su kaynaklarında uzun süreli kirlenmeye katkıda bulunabilir.
REACH ile AB Kozmetik Tüzüğü Arasındaki Fark
AB Kozmetik Ürünler Tüzüğü (EC) No 1223/2009, kozmetik ürünlerin normal veya makul şekilde öngörülebilir kullanım koşullarında insan sağlığı açısından güvenli olmasını amaçlamaktadır.
Buna karşılık REACH Tüzüğü (EC) No 1907/2006, kimyasal maddelerin insan sağlığı ve çevre üzerindeki risklerinin yönetilmesine yönelik daha geniş kapsamlı hükümler içerir.
PFHxA kısıtlamasının REACH Ek XVII kapsamında düzenlenmesi, bu maddelerin özellikle çevresel yayılımı ve kalıcılığıyla ilişkili risklerin ele alınması açısından önemlidir.
Kozmetik ürünlerin AB mevzuatına uygunluğunun değerlendirilmesinde yalnızca Kozmetik Ürünler Tüzüğü değil, ilgili REACH kısıtlamaları da dikkate alınmalıdır.
Fransa’da Kozmetik Ürünlere Yönelik PFAS Kısıtlamaları
PFAS maddelerine yönelik düzenleyici gelişmeler yalnızca Avrupa Birliği düzeyinde yürütülmüyor.
Fransa’da 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren, belirli istisnalar ve eser miktar eşikleri saklı kalmak üzere, PFAS içeren kozmetik ürünlerin üretimi, ithalatı, ihracatı ve piyasaya arzına yönelik ulusal yasak uygulanmaya başladı.
Bu düzenleme, 27 Şubat 2025 tarihli 2025-188 sayılı Kanun ve ilgili uygulama hükümleri kapsamında yürütülmektedir.
Fransa’nın PFAS düzenlemesi, AB’nin belirli PFHxA maddelerine odaklanan REACH kısıtlamasından kapsam ve uygulama açısından farklılık göstermektedir.
Dolayısıyla Fransa pazarına kozmetik ürün sunan firmaların hem AB düzeyindeki PFHxA limitlerini hem de Fransa’da yürürlükteki ulusal PFAS hükümlerini değerlendirmeleri gerekir.
ECHA’nın Daha Geniş PFAS Kısıtlama Çalışmaları Devam Ediyor
PFHxA kısıtlaması, Avrupa Birliği’nin PFAS kullanımına ilişkin daha kapsamlı düzenleyici çalışmalarının bir parçasını oluşturuyor.
ECHA, Almanya, Danimarka, Hollanda, Norveç ve İsveç tarafından sunulan geniş kapsamlı PFAS kısıtlama önerisine ilişkin bilimsel değerlendirmeleri sürdürüyor.
Öneri, kozmetikler dahil olmak üzere farklı ürün kategorileri ve endüstriyel kullanım alanlarını kapsayabilecek niteliktedir.
ECHA’nın Risk Değerlendirme Komitesi (RAC) ve Sosyoekonomik Analiz Komitesi (SEAC), önerinin insan sağlığı, çevre ve sosyoekonomik etkilerini incelemektedir.
Ancak bu geniş kapsamlı PFAS kısıtlama önerisi, 10 Ekim 2026’da uygulanmaya başlayan PFHxA kısıtlamasından ayrı bir düzenleyici süreçtir.
Henüz değerlendirme aşamasındaki geniş PFAS önerisi, mevcut aşamada tüm PFAS maddelerinin AB kozmetik ürünlerinde genel olarak yasaklandığı anlamına gelmemektedir.
Kozmetik Üreticileri PFHxA Kısıtlamasına Nasıl Uyum Sağlamalı?
PFHxA kısıtlamasının yürürlüğe girmesiyle birlikte kozmetik üreticileri, ithalatçılar ve sorumlu kişilerin ürün formülasyonlarını yeni konsantrasyon eşikleri açısından değerlendirmesi önem taşıyor.
Bu kapsamda aşağıdaki çalışmalar önerilmektedir:
1. Kozmetik Formülasyonlarının İncelenmesi
Ürünlerde kullanılan bileşenlerin ve ham maddelerin PFHxA, tuzları ve ilişkili maddeler açısından incelenmesi gerekir.
2. Hammadde Tedarikçi Belgelerinin Kontrol Edilmesi
Tedarikçilerden ilgili maddelerin varlığına ve konsantrasyonlarına ilişkin teknik bilgiler ve uygunluk beyanları talep edilebilir.
3. PFAS Analizlerinin Değerlendirilmesi
Gerekli durumlarda PFHxA ve ilişkili maddelerin konsantrasyonlarının uygun analitik yöntemlerle belirlenmesi önerilir.
Analiz yöntemlerinin ilgili kısıtlama eşiklerini değerlendirebilecek ölçüm duyarlılığına sahip olması önemlidir.
4. Ürün Güvenlilik ve Mevzuat Dosyalarının Gözden Geçirilmesi
Ürün formülasyonları, ham madde özellikleri ve ilgili analitik sonuçlar doğrultusunda kozmetik ürün güvenlilik değerlendirmeleri ve teknik belgeler gözden geçirilmelidir.
5. Ürünlerin Piyasaya Arz Durumunun Kontrol Edilmesi
10 Ekim 2026 öncesinde piyasaya arz edilmiş ürünlerin geçiş hükmü kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği incelenmelidir.
6. Ulusal PFAS Düzenlemelerinin Takip Edilmesi
Özellikle Fransa gibi ilave ulusal düzenlemelere sahip pazarlarda ürün uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir.
7. ECHA ve Avrupa Komisyonu Gelişmelerinin İzlenmesi
Geniş kapsamlı PFAS kısıtlama önerisinin ilerleyişi ve ilgili mevzuat değişiklikleri düzenli olarak takip edilmelidir.
PFHxA Kısıtlaması Kozmetik Sektörü İçin Ne Anlama Geliyor?
Avrupa Birliği’nde 10 Ekim 2026 itibarıyla uygulanmaya başlayan PFHxA kısıtlaması, kozmetik ürünlerde belirli PFAS maddelerinin varlığına ilişkin bağlayıcı konsantrasyon eşikleri getiriyor.
REACH Ek XVII’nin 79 numaralı maddesi kapsamında PFHxA ve tuzlarının toplamı için 25 ppb, PFHxA ile ilişkili maddelerin toplamı için ise 1.000 ppb sınır değerleri uygulanıyor.
Yeni düzenleme, kozmetik firmalarının yalnızca formülasyonlarında bilinçli olarak kullanılan maddeleri değil, ham madde ve üretim süreçlerinden kaynaklanabilecek ilgili PFAS varlığını da değerlendirmesini önemli hâle getiriyor.
Ayrıca Fransa’da yürürlükte olan daha geniş PFAS düzenlemeleri ve ECHA’nın devam eden kapsamlı kısıtlama çalışmaları, kozmetik sektöründe PFAS mevzuatının yakından takip edilmesi gerektiğini gösteriyor.
Kozmetik üreticileri, ithalatçılar ve sorumlu kişilerin formülasyonlarını, tedarikçi belgelerini, analitik verilerini ve piyasaya arz durumlarını gözden geçirmeleri, AB pazarına uyum açısından önem taşımaktadır.
Kozmetik Ürünlerde PFAS ve REACH Uyumu İçin Destek
Obelis Türkiye olarak kozmetik ürün formülasyonlarının güncel AB mevzuatı doğrultusunda değerlendirilmesi, PFAS ve REACH kısıtlamalarının incelenmesi ve mevzuat uyum süreçlerinin yönetilmesi konusunda destek sunuyoruz.
Ürünlerinizin AB pazarına uygunluğunu değerlendirmek, mevzuat gereklilikleri hakkında bilgi almak veya size özel danışmanlık desteği talep etmek için web sitemizin iletişim bölümünden ya da LinkedIn ve Instagram hesaplarımız üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.