23. Parfüm ve Kozmetik Kongresi, 19–20 Kasım 2025 tarihlerinde Chartres’ta Cosmetic Valley organizasyonuyla düzenlendi. Kongrede SGS Fransa’dan Anaïs Jankowiak ve Audrey Guibet, PFAS maddelerinin tanımı, kozmetik sektöründeki kullanımı, regülasyonlar ve analiz yöntemleri hakkında kapsamlı bilgiler paylaştı.
PFAS Nedir ve Neden Endişe Yaratıyor?
PFAS (Per- ve Polifloroalkil Maddeler), flor içeren ve çevrede son derece kalıcı olan kimyasallardır. Doğada ve insan vücudunda uzun süre bozulmadan kalmaları nedeniyle “sonsuz kimyasallar” olarak adlandırılmaktadır. Onlarca yıl boyunca yaygın ve denetimsiz kullanımları, çevresel kirliliğe ve gıda zinciri yoluyla dolaylı maruziyete neden olmuştur.
Kozmetik Ürünlerde PFAS Kullanımı
PFAS’lar; emülsifiye edici, stabilizatör, antistatik ve film oluşturucu özellikleri sayesinde fondöten, pudra, maskara, ruj ve nemlendirici gibi birçok kozmetik üründe kullanılmıştır. Su ve yağ itici özellikleri, uzun süre kalıcılık ve pürüzsüz bir görünüm sağlamaları bu maddeleri sektörde cazip hale getirmiştir. Ancak PFAS’lara doğrudan alternatiflerin sınırlı olması, ürünlerin yeniden formüle edilmesini zorunlu kılmaktadır.
Kasıtsız PFAS Bulaşması Riski
PFAS yalnızca formülasyondan değil; ambalajdan migrasyon, üretimde kullanılan su veya üretim süreçleri sırasında da ürünlere bulaşabilmektedir. Bu durum, PFAS’sız ürün hedefini daha da karmaşık hale getirmektedir.
Avrupa ve Fransa’da PFAS Düzenlemeleri
Avrupa Birliği’nde PFAS’lar, Stockholm Sözleşmesi ve REACH Tüzüğü kapsamında ele alınmaktadır. Beş üye ülke tarafından sunulan ve tüm PFAS ailesini kapsayan evrensel kısıtlama önerisi ECHA tarafından değerlendirilmektedir. Bilimsel görüşlerin 2026’da, düzenlemenin ise 2027’de yayımlanması ve 2029 civarında uygulanması öngörülmektedir. Fransa ise 2025 yılında yürürlüğe giren bir yasa ile kasıtlı veya kasıtsız tüm PFAS’ları kapsayan ulusal bir çerçeve oluşturmuştur.
PFAS Analizi ve Test Yöntemleri
Kongrede PFAS tespitine yönelik mevcut analiz yöntemleri de ele alındı. Toplam flor ölçümü ve tarama testleri PFAS varlığını genel olarak ortaya koyarken, LC-MS/MS gibi hedefli analizler belirli PFAS türlerinin çok düşük seviyelerde tespit edilmesine olanak tanımaktadır.
“PFAS’sız” Kozmetik Ürün Hedefi
Uzmanlara göre PFAS’sız ürün geliştirmek için formülasyon, ambalaj seçimi, su kalitesi ve üretim süreçlerinin bütüncül olarak değerlendirilmesi ve hem üretim aşamasında hem de nihai üründe düzenli testlerle doğrulama yapılması büyük önem taşıyor.