Avrupa Birliği’nin Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü (PPWR – Regulation (EU) 2025/40) kapsamında ilk zorunlu gerekliliklerin yürürlüğe girmesine iki aydan az bir süre kaldı. 12 Ağustos 2026 tarihinden itibaren PPWR hükümleri tüm AB Üye Devletlerinde doğrudan uygulanacak ve ambalajlara ilişkin yeni yükümlülükler yerine getirilmeden ürünlerin AB pazarına arz edilmesi mümkün olmayabilecek.
PPWR, önceki 94/62/EC Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Direktifi’nin (PPWD) yerini alan bir AB Tüzüğü olduğundan, üye ülkeler tarafından ulusal mevzuata aktarılmasına gerek kalmaksızın tüm ülkelerde aynı kurallarla uygulanacak. Bu nedenle şirketlerin her ülkenin farklı uygulamalarını bekleme yaklaşımı artık geçerliliğini yitirirken, AB genelinde tek tip uyum sağlanması gerekecek.
Kimler Etkilenecek?
PPWR yalnızca ambalaj üreticilerini değil;
- Ambalajlı ürün üreticilerini,
- İthalatçıları ve distribütörleri,
- E-ticaret şirketlerini,
- AB dışındaki üreticileri ve satıcıları,
- Yetkili temsilcileri,
kapsayan geniş bir tedarik zincirini ilgilendiriyor. AB pazarına ambalajlı ürün arz eden tüm firmalar PPWR kapsamındaki yükümlülüklere tabi olacak.
PPWR’nin Uygulama Takvimi
PPWR tek seferde uygulanmayacak, gereklilikler beş aşamada yürürlüğe girecek.
11 Şubat 2025 – 11 Ağustos 2026 | Geçiş Dönemi
Şirketlerin ambalajlarını gözden geçirmesi, kullanılan malzemeleri değerlendirmesi, tehlikeli madde taramalarını gerçekleştirmesi, alternatif malzemeleri belirlemesi, Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (EPR) kayıt süreçlerini başlatması ve yeni etiketleme gereklilikleri için hazırlık yapması öngörülüyor.
12 Ağustos 2026 – 11 Şubat 2028 | İlk Zorunlu Uygulama Dönemi
Bu aşamada aşağıdaki gereklilikler yürürlüğe giriyor:
- Ambalajlarda ağır metal limitlerine uyum,
- Gıda ile temas eden ambalajlarda PFAS kısıtlamaları,
- Uygunluk değerlendirme süreçlerinin tamamlanması,
- AB Uygunluk Beyanı (Declaration of Conformity – DoC) hazırlanması,
- Teknik dokümantasyonun oluşturulması,
- Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (EPR) kayıtlarının tamamlanması,
- Tek kullanımlık bazı plastik ambalajlara ilişkin kısıtlamaların uygulanmaya başlanması.
12 Şubat 2028 – 31 Aralık 2029
Bu dönemde kompostlanabilir ambalajlara ilişkin hükümler, uyumlaştırılmış etiketleme sistemi, depozito iade sistemi (DRS) ve ambalaj minimizasyonu gibi yeni gereklilikler devreye alınacak.
1 Ocak 2030 – 10 Ocak 2038
PPWR’nin en kapsamlı yükümlülükleri bu dönemde uygulanacak. Geri dönüştürülmüş içerik oranları, geri dönüştürülebilirlik performans sınıfları ve ambalaj azaltım hedefleri zorunlu hale gelecek.
11 Ocak 2038 ve Sonrası
Sadece yüksek geri dönüştürülebilirlik performansına sahip ambalajların piyasada kalabildiği yeni dönem başlayacak ve PPWR’nin uzun vadeli çevresel hedefleri tam anlamıyla uygulanacak.
12 Ağustos 2026’da Öncelikli Olarak Neler Kontrol Edilecek?
İlk uygulama döneminde şirketlerin özellikle aşağıdaki konulara odaklanması gerekiyor:
Ağır Metal Sınırı
Tüm ambalajlarda kurşun (Pb), kadmiyum (Cd), cıva (Hg) ve altı değerlikli kromun (Cr(VI)) toplam miktarı 100 mg/kg (0,01%) sınırını aşamayacak.
PFAS Kısıtlamaları
Gıda ile temas eden ambalajlarda;
- Tekil PFAS: ≤25 ppb
- Toplam PFAS: ≤250 ppb
- Polimerik PFAS için toplam flor: ≤50 ppm
- Toplam flor: ≤50 mg/kg
limitleri uygulanacak. Limitlerin aşılması halinde flor kaynağının açıklanması gerekecek.
Teknik Dokümantasyon ve DoC
Şirketlerin uygunluk değerlendirmelerini tamamlaması, teknik dosyalarını hazırlaması ve AB Uygunluk Beyanı (DoC) düzenlemesi gerekecek. Teknik dosyada ambalaj tasarımı, teknik çizimler, kullanılan malzemeler ve test raporları gibi belgelerin yer alması bekleniyor.
EPR Kayıtları
AB dışındaki firmaların ürün sattıkları ülkelerde Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (EPR) sistemine kayıt yaptırmaları ve gerekli bildirim ile mali yükümlülükleri yerine getirmeleri gerekiyor.
2030 ve Sonrası İçin Şimdiden Hazırlık Gerekiyor
2028 ve 2030 yıllarında yürürlüğe girecek birçok hüküm için hazırlıkların bugünden başlaması önem taşıyor. Bunlar arasında;
- geri dönüştürülebilirlik performans sınıfları,
- minimum geri dönüştürülmüş plastik içerik oranları,
- kompostlanabilir ambalaj gereklilikleri,
- dijital ürün pasaportu ve uyumlaştırılmış etiketleme,
- ambalaj hacminin azaltılması,
- belirli tek kullanımlık plastik ambalajların yasaklanması
yer alıyor. Bu gereklilikler tasarım değişikliği, malzeme geliştirme ve tedarik zinciri planlaması gerektirdiğinden, son tarihler beklenmeden hazırlık yapılması kritik önem taşıyor.