8 Aralık 2025 tarihinde, Avrupa Birliği Konseyi tarafından yürürlükte olan EC No 648/2004 sayılı yönetmelik kapsamlı şekilde güncellenmiş ve Yeni Deterjanlar ve Yüzey Aktif Maddeler Yönetmeliği resmen kabul edilmiştir. Yeni düzenleme ile çevre ve insan sağlığının korunması güçlendirilmiş, dijitalleşme ve piyasa gözetimi süreçleri modernize edilmiştir.
Yeni yönetmelik kapsamında, mikrobiyal ürünler ve yeniden doldurulabilir ürünler ilk kez kapsam altına alınmış, hayvan testleri yasaklanmış ve biyolojik olarak parçalanabilirlik standartları sıkılaştırılmıştır. Ayrıca, Dijital Ürün Pasaportu (DPP) ve dijital etiketleme uygulamaları zorunlu hâle getirilmiştir.
Düzenleyici Arka Plan
Deterjanlar ve yüzey aktif maddeler, halk sağlığı ve hijyen için gerekli kimyasal ürünler olarak değerlendirilmektedir. Ancak bu ürünler, yanlış kullanıldığında insan sağlığı ve çevre üzerinde riskler oluşturabilmektedir.
2004 yılında yürürlüğe giren önceki yönetmelik, AB pazarında uyumluluk ve çevre koruma için temel standartları belirlemiş olmasına rağmen, pazarın evrimiyle birlikte eksiklikler ortaya çıkmıştır. Özellikle online satışlar, yeniden dolum ürünleri ve mikrobiyal içerikli deterjanlar önceki düzenleme ile yeterince kapsamlı şekilde düzenlenememiştir.
Yeni Düzenlemenin Başlıca Yenilikleri
1. Kapsam Genişletildi
- Mikrobiyal Temizlik Ürünleri: Canlı mikroorganizmalar içeren deterjanlar ilk kez düzenleme kapsamında yer almakta ve risk değerlendirmesi ile güvenlik gereklilikleri belirlenmektedir.
- Yeniden Dolum Ürünleri: Ambalaj atıklarını azaltmak amacıyla, yeniden doldurulabilir deterjanlar ve yüzey aktif maddelerin satışına izin verilmiş olup, bu ürünler önceden paketlenmiş ürünlerle aynı çevre ve güvenlik standartlarına uymak zorundadır.
2. Hayvan Testleri Yasaklandı
Yeni düzenleme ile hayvan testleri deterjan üretiminde yasaklanmıştır. Bu adım ile etik standartlar güçlendirilmiş ve insan sağlığı ile çevrenin korunması önceliklendirilmiştir.
3. Biyolojik Bozunabilirlik Standartları
- Yüzey aktif maddelerin biyolojik bozunabilirliği için kriterler sıkılaştırılmıştır.
- Gelecekte, film oluşturucu maddeler ve kapsül kabukları gibi organik bileşenlerin de biyolojik bozunabilirlik kapsamına alınması planlanmaktadır.
- Bu değişiklikler, ürünlerin çevre üzerindeki etkilerinin azaltılmasını hedeflemektedir.
4. Dijital Etiketleme ve Dijital Ürün Pasaportu
- Bilgi Tekrarının Önlenmesi: Farklı AB düzenlemeleri ile çakışan etiket bilgilerinin sadeleştirilmesi sağlanmaktadır.
- Dijital Etiketler: Bazı etiket bilgileri dijital platformlarda sunulabilir; ancak güvenlik ve kullanım talimatları fiziksel ambalaj üzerinde kalmaya devam etmektedir.
- Dijital Ürün Pasaportu (DPP): AB pazarına sunulan tüm deterjan ve yüzey aktif maddelerin QR kod veya benzeri veri taşıyıcılarla dijital ürün pasaportuna sahip olması zorunlu hale getirilmiştir. Bu uygulama, ürünlerin izlenebilirliğini ve piyasa gözetimini güçlendirmektedir.
5. Uyumluluk ve Piyasa Gözetimi
- Üretici, ithalatçı ve dağıtıcıların sorumlulukları netleştirilmiştir. AB’de fiziksel bir kuruluşu olmayan üreticiler, etkin piyasa denetimi sağlamak için Yetkili Temsilci atamak zorundadır.
- Yönetmelik ile piyasa gözetimi ve gümrük kontrolleri artırılmış, risk oluşturan uyumsuz ürünler için özel prosedürler uygulanması öngörülmüştür.
6. Geçiş Süresi ve Uygulama
- Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra, 3,5 yıl geçiş süresi tanınmaktadır. Bu süre, üreticilerin ürün formüllerini gözden geçirmesi ve dijital uyumluluk sistemlerini kurması için yeterli zaman sağlamaktadır.
Sektör İçin Önemi
Yeni düzenleme, son 20 yılın en kapsamlı değişikliği olarak değerlendirilmektedir. Biyolojik bozunabilirlik, dijital etiketleme ve DPP uygulamaları, uyumluluk çalışmalarının merkezine alınmıştır. Şirketler, AB pazarında rekabet gücünü korumak için önceden planlama yapmalı, ürün formüllerini incelemeli ve dijital uyumluluk sistemlerini uygulamaya geçirmelidir.